Prirodna bogatstva

Na 70 km od Vrhova Golije se nalazi prirodno dobro i specijalni rezervat prirode “Uvac”, odlično mesto za jednodnevni izlet. Pored specijalnog rezervata prirode “Uvac”, nedaleko od Vrhova Golije, nalazi se i Jošanička banja, koja poseduje pored prirodnih kvaliteta, i kulturno-istorijske, pošto su je koristili narodi koji su naseljavali Balkan, uključujući i Rimljane i Turke, za kojima je ostalo tursko kupatilo iz XVII veka.

Specijalni rezervat prirode “Uvac”

Prirodni rezervat Uvac

Specijalni rezervat prirode ”Uvac” je zaštićeno prirodno dobro od izuzetnog značaja, tj. prirodno dobro I kategorije. Nalazi se u jugozapadnoj Srbiji u okviru Starovlaško – raške visije, uklješten između masiva planina Zlatar na jugozapadu i Javor na severoistoku. Specijalni rezervat prirode ”Uvac” se prostire na teritoriji Opštine Nova Varoš, površine 5525 ha i teritoriji Opštine Sjenica, površine 2018 ha, što ukupno iznosi 7543 ha. Minimalna nadmorska visina rezervata je 760 m, a maksimalna 1322.

Usacki pecinski sistem
Centralnu morfološku celinu rezervata predstavlja kanjonska dolina reke Uvac sa dolinama njenih pritoka. Posebna vrednost kanjonskih delova doline su uklješteni meandri. Rtovi meandara imaju relativnu visinu i do 100 m.
Okolina je sa skaršćenim površinama u kojima su brojni kraški oblici: kraške površi, uvale, vrtače, okapine, pećine i jame. Pećine su brojne i po veličini variraju od potkapina do najvećeg do sada poznatog pećinskog sistema u Srbiji, kao što je Ušački pećinski sistem (6185 m). Pećine odlikuje bogatstvo pećinskog nakita taloženog iz prokapnih voda u vidu stalaktita, stalagmita, stubova, draperija, staklastih iglica itd.
Specijalni rezervat prirode ”Uvac” izdvaja prisustvo 104 vrste ptica. U najznačajnije spada beloglavi sup – jedna od dve preostale vrste lešinara koje se danas gnezde na području Srbije,
koji su i atrakcija rezervata. Pored beloglavog supa, ovde se mogu videti i druge ugrožene vrste ptica kao što su suri orao, orao ribar, bela kanja, buljina, planinski puzavac ili veliki ronac kome je ovo jedino gnezdilište.

Beloglavi supovi
Beloglavi sup je vrsta orla lešinara, impozantne veličine, raspona krila i do 3 metra što ga čini moćnim letačem čiji let su istraživali i naučnici – aeronautičari i primenjivali pri konstrukciji letelica. Njegova uloga u lancu ishrane u ekosistemu je jedinstvena i nezamenljiva – isključiva hrana su mu uginule životinje, čime sprečava širenje zaraza i na taj način čini ”prirodnu reciklažu”.

Jošanička banja

reka Josanica

Jošanička Banja se nalazi na obroncima Kopaonika (24 km), u dolini reke Jošanice i njene pritoke Samokovke. Leži na nadmorskoj visini od 550 m i ima karakteristike klimatskog lečilišta. Jošanička Banja i njena okolina su bogate zelenilom i šumama u kojima dominira “Banjski borjak” (crni bor na površini od oko 29 ha) koji predstavlja deo  posebne prirodne vrednosti, naročito za zdravstvene i rekreativne potrebe.

Prvo stručno ispitivanje lekovitosti voda Jošaničke Banje nama je poznato da je obavljeno tek 1834. godine. Voda je ispitivana na Bečkom medicinskom univerzitetu a na zahtev kneza Miloša, tom prilikom voda Jošaničke Banje je izjednačena sa vodama Ribarske i Brestovačke Banje.
Izvor tople vode
Izvori Jošaničke Banje nalaze se na vulkanskom području i proizišli su kao rezultat tektonskih promena u periodu od kraja oligocena do početka deluvija. Ima ih 13, od kojih su punovodni njih 4. Oni daju 30l u sekundi. Izbijaju iz pukotina stena serpetina i trahita. Na levoj obali reke Jošanice ispod jedne strane koja gravitira ka obali, nalazi se glavni izvor koji daje 7l vode u sekundi temperature 78,5 stepeni i on je jedini radioaktivan i ima 11 MJ. U Luškom potoku nalazi se izvor hladne vode od 14 stepeni koji je jačine oko 0,08 l u sekundi i ima ukus gvožda.

Jošanička Banja se ubraja među balneološka naselja sa najtoplijom vodom u Evropi, što joj uz podneblje, blizinu prelepih predela Kopaonika i Golije kao i dobru saobraćajnu infrastrukturu, omogućuje da bude značajna turistička destinacija na ovom kraju.